Drone Sakhi Yojana 2025: जाणून घ्या,महत्वपूर्ण माहिती
Drone Sakhi Yojana 2025: नमस्कार,आपल्या राज्यात यवतमाळ जिल्ह्यात ‘ड्रोन सखी’ (Drone Sakhi) नावाचा अनोखा प्रयोग सुरू झाला. आता महिलांना ड्रोन फवारणीचे प्रशिक्षण देऊन त्यांना गाव पातळीवर थेट शेतकऱ्यांच्या सेवेत उभं केलं जात आहे. महिला आर्थिक विकास महामंडळ (माविम) यांच्या पुढाकारातून या महिलांना DGCA मान्यताप्राप्त प्रशिक्षण देण्यात आले असून, आता त्या शेतात ड्रोनच्या मदतीने कीडनाशक आणि औषधांची फवारणी करत आहेत.
हा उपक्रम केवळ यवतमाळपुरता मर्यादित न राहता भविष्यात इतर जिल्ह्यांसाठीही एक आदर्श मॉडेल ठरू शकतो, कारण तो महिलांसाठी रोजगार आणि शेतीसाठी आधुनिक तंत्रज्ञान दोन्ही एकत्र आणतो.
२०२६ मध्ये एकूण किती सुट्ट्या? महाराष्ट्र सरकारची पूर्ण हॉलिडे लिस्ट पाहा
योजना नेमकी काय आहे?
- Drone Sakhi Yojana 2025: माविमच्या माध्यमातून बचतगटातील महिलांची निवड करून त्यांना ड्रोनद्वारे फवारणीचे सखोल तांत्रिक प्रशिक्षण देण्यात आले.
- या महिलांना ‘ड्रोन सखी’ म्हणून गाव पातळीवर मान्यता देण्यात आली असून, त्यांच्या कडे स्वतःचे किंवा प्रकल्पाअंतर्गत उपलब्ध करून दिलेले ड्रोन फवारणी यंत्र आहे.
- उद्दिष्ट असे की महिलांनी मोबाईलवरून कॉल आल्यावर थेट शेतात जाऊन ठराविक दरात फवारणी सेवा द्यायची, ज्यातून त्यांना नियमित उत्पन्न मिळेल.
यवतमाळ जिल्ह्यातील अंमलबजावणी
- ही योजना सध्या यवतमाळ जिल्ह्यातील १६ तालुक्यांमध्ये राबवली जात असून, प्रत्येक तालुक्यात सुमारे १,००० एकर क्षेत्रावर ड्रोन फवारणीचे लक्ष्य निश्चित करण्यात आले आहे.
- म्हणजे एकूण अंदाजे १६,००० एकरवर ड्रोन सखींमार्फत फवारणी करण्याचे उद्दिष्ट आहे, जे पायलट स्वरूपात मोठ्या पातळीचा प्रयोग मानला जातो.
- या प्रशिक्षणात कृषिविज्ञान केंद्र, माविम आणि ईनव्हायरल सोल्युशन आदींचा समन्वय आहे, तसेच प्रात्यक्षिके थेट शेतशिवारात घेण्यात आली.
“शेतकऱ्यांसाठी मोफत ड्रोन कोर्स कोण करू शकतो अर्ज?”
शेतकऱ्यांना काय फायदे?
benefits
- ड्रोनमुळे कमी वेळात मोठ्या क्षेत्रावर अचूक फवारणी होऊ शकते, त्यामुळे मजूरअभाव, जास्त वेळ आणि औषधांचा अपव्यय कमी होतो.
- पारंपरिक फवारणीत शेतकऱ्यांना किंवा मजुरांना होणाऱ्या विषबाधेचा धोका ड्रोनमुळे खूप कमी होतो, कारण माणूस थेट फवारणीच्या संपर्कात येत नाही.
- कमी दरात सेवा उपलब्ध झाल्याने शेतकऱ्यांचा खर्चही काही प्रमाणात नियंत्रणात राहतो आणि कीडनाशन वेळेत होऊन पिकांची हानी कमी होण्यास मदत होते.
महिलांसाठी रोजगार आणि सक्षमीकरण
- बचतगटातील महिलांना ड्रोन पायलट आणि ऑपरेटर म्हणून प्रशिक्षण देऊन त्यांना स्वतंत्र उत्पन्नाचा स्रोत मिळतो, हे ग्रामीण भागातील महिलांसाठी मोठं पाऊल आहे.
- तांत्रिक कौशल्य, शेतात थेट काम, आणि शेतकऱ्यांशी व्यवहार या सगळ्यामुळे महिलांचा आत्मविश्वास वाढतो आणि निर्णयक्षमता मजबूत होते.
- राज्यातील ऊसतोड, शेती मजुरी, हंगामी कामावर अवलंबून असणाऱ्या महिलांसाठी हा एक पर्यायी आणि सन्मानजनक रोजगार पर्याय ठरू शकतो.
यवतमाळमध्ये सुरू झालेला ‘ड्रोन सखी’ हा प्रयोग कृषी क्षेत्रातील ड्रोन तंत्रज्ञान आणि महिला सक्षमीकरण यांचा सुंदर संगम आहे. जर या मॉडेलची अंमलबजावणी यशस्वी झाली तर भविष्यात राज्यातील इतर जिल्ह्यांमध्येही अशाच प्रकारचे प्रकल्प राबवून हजारो महिलांना रोजगार आणि शेतकऱ्यांना आधुनिक सेवा मिळू शकतात.
“सूक्ष्म सिंचन योजना: PMKSY ‘प्रति थेंब अधिक पीक’ ऑनलाईन अर्जाची सोपी स्टेप–बाय–स्टेप मार्गदर्शिका”
