ISRO LVM3 BlueBird Block 2 Marathi: इस्रोचा LVM3-M6 (बाहुबली रॉकेट) मिशन आणि ब्लूबर्ड ब्लॉक‑2
ISRO LVM3 BlueBird Block 2 Marathi: भारताची अंतराळ संशोधन संस्था म्हणजे इस्रोने पुन्हा एकदा मोठा इतिहास रचला आहे. ज्यामुळे नक्कीच प्रत्येक भारतीयाची छाती अभिमानाने उंचावली आहे. आज सकाळी श्रीहरिकोटा अंतराळ बंदरावरून ‘बाहुबली’ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या LVM3-M6 या शक्तिशाली रॉकेटने अमेरिकन कंपनी AST SpaceMobileचा ब्लूबर्ड ब्लॉक-2 उपग्रह यशस्वीरित्या अवकाशात धाडला.
हा जगातील सर्वात वजनदार व्यावसायिक संप्रेषण उपग्रह पृथ्वीच्या खालच्या कक्षेतून (LEO) थेट सामान्य ४G आणि ५G स्मार्टफोनवर १२० Mbps पर्यंत हाय-स्पीड ब्रॉडबँड इंटरनेट, व्हॉइस कॉल, व्हिडिओ कॉल आणि स्ट्रिमिंग सेवा पोहोचवणार आहे. दुर्गम ग्रामीण भाग, शेतकरी आणि डिजिटल डिव्हाईड असलेल्या लाखो लोकांच्या जीवनात हा उपग्रह क्रांती घडवणार असून, इस्रोची व्यावसायिक क्षमता जगासमोर आणखी एकदा सिद्ध झाली आहे.
चला तर मग आज आपण या लेखांमध्ये या बाहुबली 6 शक्तिशाली रॉकेट बद्दल थोडक्यात महत्वपूर्ण माहिती पाहूया.
बाहुबली LVM3-M6 च्या या यशामुळे होणारे क्रांतिकारी बदल
Revolutionary Changes Due to Bahubali LVM3-M6
ISRO LVM3 BlueBird Block 2 Marathi:
इस्रोचा बाहुबली LVM3-M6 रॉकेटचा सहावा यशस्वी फ्लाइट: इस्रोचा LVM3-M6 हा सर्वात शक्तिशाली ‘बाहुबली’ रॉकेट असून, या मिशनद्वारे त्याचा सहावा ऑपरेशनल फ्लाइट यशस्वीरित्या पार पडला. बाहुबलीच्या या यशामुळे भारतीय अवकाश संशोधन नव्या उंचीवर पोहोचले असून, भविष्यातील जड उपग्रह लॉन्चची क्षमता वाढली आहे.
अमेरिकन AST SpaceMobileचा ब्लूबर्ड ब्लॉक-2 उपग्रह LEO मध्ये तैनात: या मिशनद्वारे अमेरिकन कंपनी AST SpaceMobileचा ब्लूबर्ड ब्लॉक-2 उपग्रह कमी पृथ्वी कक्षेत (LEO) यशस्वीरित्या तैनात करण्यात आला. बाहुबलीच्या या फ्लाइटमुळे जगभरातील मोबाईल कनेक्टिव्हिटी क्रांती घडणार असून, इस्रोची व्यावसायिक क्षमता जगासमोर सिद्ध झाली.
सर्वात जड पेलोड उचलणारा LVM3 चा विक्रम: ब्लूबर्ड ब्लॉक-2 उपग्रहाचे वजन सुमारे ६१०० ते ६५०० किलो आहे, जो भारतीय भूमीवरून LVM3 ने उचललेला आतापर्यंतचा सर्वात जड पेलोड मानला जातो. या बाहुबलीच्या यशामुळे इस्रोच्या रॉकेटची भारी भार सहन करण्याची क्षमता जगासमोर आली, भविष्यातील मोठे मिशन सोपे होतील.
प्रचंड फेज्ड अॅरे अँटेना असलेला जगातील सर्वात मोठा LEO सॅटेलाइट: या उपग्रहावर २२३ चौरस मीटर (सुमारे २,४०० चौरस फूट) क्षेत्रफळाचा प्रचंड फेज्ड अॅरे अँटेना बसवण्यात आला असून, तो LEO मधील सर्वात मोठा व्यावसायिक कम्युनिकेशन सॅटेलाइट ठरतो.ISRO LVM3 BlueBird Block 2 Marathi: बाहुबलीच्या मदतीने तैनात झाल्याने हा अँटेना स्पेस-बेस्ड इंटरनेटला गती देईल, ग्रामीण भारतात क्रांती घडवेल.
”आता तलाठी ऑफिसला जाण्याची गरज नाही! मोबाईलवरच 7/12 Utara कसा डाउनलोड कराल? संपूर्ण माहिती”
४G-५G स्मार्टफोनवर अवकाशातून हाय-स्पीड सेवा: हा उपग्रह थेट अवकाशातून मानक ४G आणि ५G स्मार्टफोनवर १२० Mbps पर्यंतचा हाय-स्पीड ब्रॉडबँड, व्हॉइस कॉल, व्हिडिओ कॉल, मेसेजिंग आणि स्ट्रिमिंग सेवा देण्यासाठी डिझाइन केला गेला आहे. बाहुबलीच्या या मिशनमुळे दुर्गम ग्रामीण भागात डिजिटल डिव्हाईड कमी होईल, शेतकऱ्यांना नवे संधी मिळतील.
जागतिक नक्षत्र उभारण्याची AST SpaceMobile ची महत्वाकांक्षा: AST SpaceMobile कंपनीची योजना जगभरातील जवळपास १००% भागासाठी २४/७ सतत मोबाईल कनेक्टिव्हिटी देणारे जागतिक नक्षत्र उभारण्याची आहे. इस्रो बाहुबलीच्या यशामुळे ग्रामीण शेतकरी, विद्यार्थी आणि व्यवसायिकांना अवकाश-आधारित इंटरनेट मिळेल.
ब्लॉक-2 उपग्रहांची १० पट जास्त बँडविड्थ क्षमता: २०२४ मध्ये कंपनीने ब्लूबर्ड १ ते ५ उपग्रह प्रक्षेपित केले होते, तर ब्लॉक-2 उपग्रहांमध्ये त्यांच्यापेक्षा अंदाजे १० पट जास्त बँडविड्थ क्षमता आहे. बाहुबलीच्या या लॉन्चमुळे स्पेस टेलिकॉममध्ये क्रांती घडेल, उपग्रह नक्षत्र विस्तार जलद होईल.
कोकणात थंडी सुरू; पोपटी पार्ट्या रंगल्या! तरुणाईला वेड लावणारी ही पार्टी कशी असते?
भारताच्या व्यावसायिक अवकाश मोहिमांवर जगाचा विश्वास वाढला: या मिशनमुळे भारताच्या व्यावसायिक अवकाश मोहिमांवर जगभरातील विश्वास वाढला असून, इस्रोने आतापर्यंत ३४ देशांचे एकूण ४३४ उपग्रह यशस्वीरित्या प्रक्षेपित करण्याचा ऐतिहासिक टप्पा पार केला. बाहुबलीच्या या यशाने ‘मेक इन इंडिया’ आणि अवकाश अर्थव्यवस्थेला प्रचंड बळ मिळाले.
FAQs
प्र. 1: LVM3-M6 ‘बाहुबली’ रॉकेट विशेष कशामुळे आहे?
उ. LVM3 हे इस्रोचे सर्वात जड भार उचलणारे हेवी-लिफ्ट रॉकेट आहे, ज्याने आता सहावा यशस्वी ऑपरेशनल फ्लाइट पूर्ण केला. सुमारे ६.१ टन (~६१०० किलो) वजनाचा ब्लूबर्ड ब्लॉक-2 पेलोड भारतीय जमिनीवरून LEO मध्ये उचलणारे हे आतापर्यंतचे सर्वात जड व्यावसायिक मिशन ठरले.
प्र. 2: ब्लूबर्ड ब्लॉक-2 उपग्रह नेमका कुठे फिरतो?
उ. हा उपग्रह पृथ्वीच्या खालच्या कक्षेत (Low Earth Orbit – LEO) सुमारे ५००-६०० किमी उंचीवर फिरतो, जे मोबाईल सिग्नलसाठी कमी विलंब (low latency) आणि हाय-स्पीड कनेक्टिव्हिटी सुनिश्चित करते.
प्र. 3: थेट स्मार्टफोनवर नेट कसं येणार? विशेष सिमकार्ड लागेल का?
उ. AST SpaceMobileची तंत्रज्ञान रचना अशी आहे की सामान्य ४G/५G स्मार्टफोन (मार्केटमधील साधे फोन) थेट उपग्रहाशी संपर्क साधू शकतात; स्वतंत्र डिश किंवा खास सिमकार्डची गरज नाही, फक्त मोबाईल ऑपरेटरचा सपोर्ट आवश्यक.
प्र. 4: इंटरनेटचा वेग किती मिळू शकतो?
उ. कंपनीच्या माहितीनुसार प्रति कव्हरेज सेल अंदाजे १२० Mbps पर्यंत पीक डेटा स्पीड मिळू शकते, ज्यामुळे व्हिडिओ कॉल, HD स्ट्रिमिंग आणि मोठ्या फाईल्स डाउनलोड सहज शक्य होईल.
प्र. 5: हा उपग्रह भारतातील सगळ्या भागांना कव्हर करेल का?
उ. ब्लूबर्ड ब्लॉक-2 हा जागतिक LEO नक्षत्राचा भाग आहे, ज्यामुळे अनेक उपग्रह मिळून जगभरातील (भारतासह) १००% भागाला कव्हरेज देण्याचा उद्देश; भारतातील ग्रामीण भाग मोठा लाभार्थी ठरेल.
प्र. 6: हा मिशन इस्रो आणि भारतासाठी का महत्त्वाचा टप्पा मानला जातो?
उ. हे मिशन LVM3 ला जागतिक व्यावसायिक बाजारात मजबूत करते, कारण इतका जड (~६१०० किलो) व्यावसायिक उपग्रह यशस्वीपणे LEO मध्ये तैनात केल्याने भारताचे “स्पेस लॉन्च हब” म्हणून विश्वासार्हता आणि कमाई दोन्ही वाढतील.
प्र. 7: अशा सर्व्हिस भारतात साधारण कधीपर्यंत सुरू होऊ शकते?
उ. कंपनीने आधी BlueBird 1-5 उपग्रह ट्रायल केले असून, पूर्ण व्यावसायिक सेवा टप्प्याटप्प्याने सुरू होईल; ISRO LVM3 BlueBird Block 2 Marathi: ऑपरेटर करारांनुसार भारतात पुढील १-२ वर्षांत फेज-वाईज रोल-आउट शक्य.
“इस्रोचे अधिकृत मिशन पेज येथे पाहा” (ISRO link)
“AST SpaceMobileच्या BlueBird उपग्रहांची माहिती येथे वाचा” (AST link)
ISROची अधिकृत मिशन माहिती
“LVM3-M6 / BlueBird Block-2 Mission – ISRO (Official)” – येथे रॉकेट, पेलोड, कक्षा वगैरेची टेक्निकल माहिती मिळते.
https://www.isro.gov.in/LVM3_M6_BlueBird_Block2_Mission.html
मिशन ब्रॉशर / डीटेल्ड PDF
“LVM3-M6 BlueBird Block-2 Mission Brochure (PDF)” – रॉकेटच्या स्टेजेस, वजन, कक्षा अशा चार्टसह माहिती.
ISRO PDF – https://www.isro.gov.in/media_isro/pdf/LVM3M6/LVM3M6_Brochure_201225.pdf
