Bhogi 2026 Marathi Info: अनोखी परंपरा, विशेष माहितीसह
Bhogi 2026 Marathi Info: मकर संक्रांतीचा उत्साह सर्वत्र दाटला आहे, पण या सणाची खरी सुरुवात होते ती ‘भोगी’ पासून. आपल्या संस्कृतीत प्रत्येक सणाचे एक विशिष्ट महत्त्व असून ते आपल्या आरोग्याशी थेट जोडलेले आहे. थंडीचा कडाका, ताज्या भाज्यांचा बहर आणि बाजरीच्या भाकरीचा खमंग वास म्हणजे ‘भोगी’! संक्रांतीच्या आदल्या दिवशी साजरा होणारा हा सण केवळ परंपरा नाही, तर तो निसर्गाप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा दिवस आहे. यंदा २०२६ मध्ये भोगी कधी आहे आणि या दिवशी कोणती खास कामे करावीत, याची सविस्तर माहिती आज आपण या लेखातून घेणार आहोत.
२०२६ मध्ये भोगी कधी आहे?
(Bhoghi 2026 Date)
हिंदू पंचांगानुसार, मकर संक्रांतीच्या आदल्या दिवशी ‘भोगी’ साजरी केली जाते.
यंदा भोगी १३ जानेवारी २०२६ (मंगळवार) रोजी आहे.
मकर संक्रांत: १४ जानेवारी २०२६ (बुधवार).
भोगी सणाचे महत्त्व आणि अर्थ
(Importance of Bhogi)
‘भोगी’ हा शब्द ‘भोग’ या शब्दावरून आला आहे, ज्याचा अर्थ ‘उपभोग घेणे’ किंवा ‘आनंद साजरा करणे’ असा होतो. या दिवशी निसर्गाकडून मिळालेल्या नवीन धान्याचा आणि फळभाज्यांचा आनंद घेतला जातो.
इंद्रदेवाची पूजा: या दिवशी समृद्धी आणि पावसाचा देव ‘इंद्रदेव’ याची पूजा केली जाते, जेणेकरून शेती पिकांची भरभराट व्हावी.
देशभरातील नावे: महाराष्ट्रात ज्याला आपण ‘भोगी’ म्हणतो, त्याला उत्तर भारतात ‘लोहरी’, दक्षिण भारतात ‘पोंगल’ आणि आसाममध्ये ‘भोगली बिहू’ म्हणून ओळखले जाते.
मकर संक्रांत की एकादशी? तुमच्या मनातील गोंधळ दूर करण्यासाठी ‘या’ महत्त्वपूर्ण गोष्टी नक्की वाचा!
भोगी कशी साजरी करावी?
(परंपरा आणि विधी)
१. अभ्यंगस्नान:
भोगीच्या दिवशी सकाळी लवकर उठून तिळाचे उटणे लावून अभ्यंगस्नान करावे. पाण्यात तीळ टाकून स्नान केल्याने त्वचेचा कोरडेपणा कमी होतो आणि शरीरात उष्णता टिकून राहते.
२. तिळाची टिकली: या दिवशी कपाळावर तिळाची टिकली लावण्याची जुनी पद्धत आहे. यामुळे चेहरा तेजस्वी दिसतो आणि सणाचा वेगळाच आनंद मिळतो.
३. भोग विडा (सुवासिनींसाठी खास):
bhog vida
अनेक ठिकाणी सुवासिनींना ‘भोग विडा’ दिला जातो. ७ नागवेलीची पाने एकावर एक ठेवून त्यावर सुपारी, हळद-कुंकू आणि ऋतूमधील फळे ठेवून हा विडा प्रथम देवाला, मग तुळशीला आणि नंतर पाच सुवासिनींना दिला जातो.
खमंग ‘भोगीची भाजी’ आणि बाजरीची भाकरी थंडीच्या दिवसात शरीराला ऊर्जेची आणि उष्णतेची गरज असते, ती भोगीच्या आहारामुळे मिळते. बाजरीची भाकरी करताना तिला भरपूर तीळ लावावेत.
भोगीची एक अनोखी परंपरा: सुवासिनींचे कोडकौतुक आणि प्रेम
“The Traditional Pampering of Married Women: A Unique Bhogi Ritual”
भोगीचा सण केवळ खाण्यापिण्याचा नसून तो नात्यांमधील ओलावा जपण्याचाही सण आहे. महाराष्ट्रातील अनेक समाजांमध्ये भोगीच्या दिवशी संध्याकाळी एक अत्यंत सुंदर आणि हळवी परंपरा जपली जाते. या दिवशी पाच किंवा सात सुवासिनींना घरी बोलावले जाते. या सुवासिनींची पूजा करून त्यांना भोगीचा विशेष भोग विडा (bhog vida) वाण दिले जाते.
या विधीचे खास वैशिष्ट्य म्हणजे, दिलेले वाण पदरामध्ये झाकून दुसऱ्या सुवासिनीला दिले जाते आणि तिला हळदी-कुंकू लावून तिचा सन्मान केला जातो. एवढेच नाही, तर तिचे विशेष कौतुक म्हणून यजमान स्त्री त्या सुवासिनीचे केस कंगव्याने अलगत विंचरते, तिला आरसा दाखवते आणि डोळ्यांत काजळ लावायला देते. स्त्रीत्वाचा सन्मान करणारी ही पद्धत आजही अनेक घरांत श्रद्धेने पाळली जाते. जणू काही आपल्या घरी आलेल्या सुवासिनीला साक्षात लक्ष्मीचे रूप मानून तिचे हे लाड पुरवले जातात. काळाच्या ओघात या परंपरा थोड्या मागे पडत असल्या, तरी अशा छोट्या विधींमुळे सणांचा आनंद द्विगुणित होतो.
“न खाई भोगी, तो सदा रोगी” : काय आहे या म्हणीचा खरा अर्थ?
N khai Bhogi, To Sada Rogi meaning
महाराष्ट्राच्या लोकसंस्कृतीमध्ये एक अत्यंत जुनी आणि प्रसिद्ध म्हण आहे, “जो न खाई भोगी, तो सदा रोगी!” ही केवळ एक म्हण नसून आपल्या पूर्वजांनी दिलेला आरोग्याचा मंत्र आहे. संक्रांतीच्या आदल्या दिवशी म्हणजेच भोगीला आपण जी मिश्र भाजी (खेंगट) बनवतो, त्यामागे एक शास्त्रशुद्ध विचार दडलेला आहे.
या भाजीमध्ये आपण तीळ, शेंगदाणे, वांगी, घेवडा, हरभरा, गाजर आणि बोरं यांसारख्या हिवाळी पिकांचा वापर करतो. आयुर्वेदानुसार, थंडीच्या दिवसांत शरीराला उष्णता आणि स्निग्धतेची गरज असते. भोगीच्या या पदार्थांमधून आपल्याला मुबलक प्रमाणात प्रोटीन्स, विटामिन्स आणि ऊर्जा मिळते, जी शरीराला ऋतू बदलांशी लढण्यासाठी सज्ज करते. जो माणूस या पौष्टिक अन्नाचा आनंद घेत नाही, तो आजारपणाला आमंत्रण देतो, हाच संदेश या म्हणीतून दिला जातो. म्हणूनच, सणाचे महत्त्व जपत आरोग्याची ही परंपरा आपण जोपासली पाहिजे.
“महिलांनो, सरकार देतंय ₹१५,००० ची फ्री शिलाई मशीन! आजच असा करा मोबाईलवरून अर्ज.”
भोगीची मिसळ भाजी
bhogi bhaji recipe
साहित्य आणि कृती
साहित्य:
भाज्या: वांगे, गाजर, ओले हरभरे (घाटे), वाटाणे, पावट्याच्या शेंगा, वालाच्या शेंगा, बोरं, उसाचे छोटे तुकडे.
मसाले: तेल, मोहरी, जिरे, कढीपत्ता, हळद, तिखट, चवीनुसार मीठ.
विशेष: थोडासा मसाला आणि शेंगदाण्याचा थोडासा कूट, भरपूर पांढरे तीळ आणि ताजी कोथिंबीर.
कृती:
१. सुरुवातीला कढईत तेल गरम करून त्यात मोहरी, जिरे आणि कढीपत्त्याची फोडणी द्यावी.
२. त्यानंतर गाजर, वाटाणे, वांगे आणि शेंगा टाकून थोडी हळद आणि मीठ घालावे. या भाज्यांवर झाकण ठेवून वाफेवर छान शिजवून घ्याव्यात.
३. भाज्या अर्धवट शिजल्या की त्यात उरलेली बोरं आणि इतर साहित्य टाकावे.
४. आता त्यात चवीनुसार तिखट, थोडासा मसाला आणि शेंगदाण्याचा कूट घालून सर्व व्यवस्थित मिक्स करावे.
५. गरजेनुसार थोडे गरम पाणी शिंपडावे आणि भाजीला मिळून येऊ द्यावे.
६. शेवटी वरून भरपूर तीळ आणि कोथिंबीर पेरली की तुमची आरोग्यदायी भोगीची भाजी तयार!
तुमच्या लाडकाय लेकीचे भविष्य करा सुरक्षित! हे नवीन सुकन्या समृद्धी योजनेचे २०२६ चे व्याजदर!
निसर्गाच्या रंगात रंगून जाण्याचा आणि आरोग्याची काळजी घेण्याचा हा सण तुमच्या आयुष्यात सुख-समृद्धी घेऊन येवो. तर मग, यंदाची भोगी खमंग बाजरीची भाकरी आणि मिसळ भाजी खाऊन नक्की साजरी करा
