Dev Deepawali Marathi 2025: धार्मिक उत्सवांचे आणि व्रतांचे पावन पर्व
Dev Deepawali Marathi 2025: मार्गशीर्ष महिना हा हिंदू दिनदर्शिकेतील सर्वात पवित्र आणि उत्साहाने साजरा केला जाणारा महिना आहे. हा महिना २१ नोव्हेंबरपासून सुरू होतो आणि अध्यात्मिक शक्ती वाढवण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. या महिन्यातील विविध सण, व्रते, आणि उत्सवांमुळे समाजात आनंद, श्रद्धा आणि एकता वाढते. चला तर मग आज या लेखांमध्ये आपण या महिन्याचे महत्व तसेच येणारे छोटे धार्मिक सण आणि उत्सवाबद्दल.
१. केशव मास आणि लक्ष्मी पूजन
Keshava Month and Lakshmi Worship
मार्गशीर्ष महिन्याचा पहिलाचा दिवस म्हणजे देवदिवाळी किंवा मोठी दिवाळी. मुख्यतः चित्तपावनांमध्ये कुलदैवत, ग्रामदैवत यांना भजण्याचा तो दिवस. गावातील मुख्य देवता, इतर उपदेव-देवता महापुरुष, वेतोबा, ग्रामदेवता इत्यादींना हे नैवेद्य दाखवले जातात. त्याचबरोबर काही कुटुंबांत पितरांसाठीही वेगळा नैवेद्य बाजूला काढून ठेवतात. त्यामुळे नैवेद्याच्या पानांची संख्या सतरा, चोवीस, नऊ अशी कोणतीही असते.
मार्गशीर्ष महिना केशव मास म्हणून ओळखला जातो, कारण या महिन्याचा संबंध भगवान विष्णू आणि लक्ष्मी देवीशी आहे. विशेषतः Marathi महिलांमध्ये लक्ष्मीव्रत लोकप्रिय आहे, ज्यात प्रत्येक गुरुवारी लक्ष्मीची उपासना केली जाते. अखेरच्या गुरुवारी सात सवाष्णी किंवा सात कुमारिकांची पूजा केली जाते. या व्रतामुळे घरात धन, धान्य आणि समृद्धी येते असा विश्वास आहे.
“मासानां मार्गशीर्षोहम्” भगवद्गीतेमध्ये भगवान श्रीकृष्णाने स्वतः सांगितले आहे की सर्व महिन्यांमध्ये मार्गशीर्ष महिना हा सर्वात प्रिय आहे आणि तो स्वतःच मार्गशीर्ष महिना आहे. त्या महिन्याच्या पौर्णिमेस किंवा मागेपुढे मृगशीर्ष नक्षत्र असते. केशव ही त्या महिन्याची अधिदेवता आहे.
२. खंडोबा नवरात्र आणि चंपाषष्ठी
Khandoba Navaratri and Champa Shashthi
Dev Deepawali Marathi 2025: जेजुरीच्या खंडोबाचे नवरात्र मार्गशीर्ष शुद्ध प्रतिपदेपासून सहा दिवस साजरे केले जाते. पहिल्या दिवशी देवदिवाळी आणि सहाव्या दिवशी चंपाषष्ठीचा उत्सव मोठ्या भक्तिभावाने केला जातो. या दिवशी खंडोबाकडे विजयाची आठवण म्हणून मोठी जत्रा भरते. महाराष्ट्र व कर्नाटकातील भाविक यावेळी मोठ्या संख्येने जेजुरीला उपस्थित असतात.
Dev Deepawali Marathi 2025: त्याच दिवशी मल्हारी नवरात्रही सुरू होते. मार्गशीर्ष शुद्ध प्रतिपदेपासून शुद्ध षष्ठीपर्यंत चंपाषष्ठीचे नवरात्र असते. जेजुरीला हा उत्सव खूप मोठ्या प्रमाणात व भक्तिभावाने साजरा होतो. कुलाचाराप्रमाणे पूजेत सुघट व टाक असतात. नवरात्राप्रमाणेच रोज माळा वाढवत घाटावर लावायच्या असतात. सहा दिवस नंदादीप लावतात.
आधार कार्ड आता पुन्हा बदलणार! आता त्यावर नाव-पत्ता नसेल, फक्त QR कोड आणि फोटो असेल!
मणीसूर-मल्लासूर दैत्यांचा संहार करण्यापूर्वी श्रीशंकराने ‘मार्तंड भैरव’ अवतार धारण केला. त्या युद्धात विजयासाठी त्याच दिवशी सप्तर्षीनी एक प्रतिष्ठान स्थापले व त्यावर ते रोज एक माळा चढवत होते. सरतेशेवटी शंकराचा विजय झाला. म्हणून देवांनी मार्तंड भैरवावर भंडारा उधळला, त्यावर चंपा फुलांची वृष्टी केली तो दिवस शुद्ध षष्ठीचा होता. म्हणून चंपाषष्ठीला नवरात्र उठते अशी कथा त्यामागे सांगितली जाते.
खंडोबा हे ज्यांचे कुलदैवत आहे त्यांच्याकडे मार्गशीर्ष शुद्ध प्रतिपदा ते मार्गशीर्ष शुद्ध षष्ठीपर्यंत चंपाषष्ठीचे नवरात्र (षड्रात्रोत्सव) असते. काहींकडे पंचमीच्या दिवशी बाजरीच्या पिठाचे पाच दिवे व दोन मुटकी करून देवाला ओवाळतात. नंतर तेच दिवे देवासमोर जी बाजरीची रास केलेली असते त्यावर ठेवतात. चंपाषष्ठीला देवांची पूजा करून नैवेद्य दाखवतात व नंतर नवरात्र उठते. त्या सहा दिवसांत मल्हारी माहात्म्य या ग्रंथाचे वाचन करतात.
३. विविध व्रते आणि पारंपारिक पूजा
Various Vrats and Traditional Worship
Dev Deepawali Marathi 2025: मार्गशीर्ष महिन्यात जवळपास ९० प्रकारच्या व्रते केली जातात. प्रतिपदेला शिव-गौरी पूजन, द्वितीयेला पितृपूजन, तृतीयेला फलत्याग व्रत, चतुर्थीला गणेश पूजन, पंचमीला नागदिवे आणि श्रीपंचमी, षष्ठीला चंपाषष्ठी आणि प्रावरणषष्ठी (वस्रदान), सप्तमीला सूर्यपूजन, अष्टमीला दत्त जयंतीच्या नवरात्रीचा प्रारंभ, नवमीला चंडिका पूजा, दशमीला दशादित्य व्रत असे विविध धार्मिक विधी साजरे केले जातात.
कमी हप्ता, सर्वाधिक बोनस आणि सरकारी सुरक्षेची हमी! पोस्टाची जीवन विमा (PLI) योजना
४. सामाजिक आणि अध्यात्मिक मूल्ये
Social and Spiritual Values
Dev Deepawali Marathi 2025: या महिन्यात केवळ धार्मिक विधींनाच नव्हे, तर सामाजिक स्तरावरही विविध उपक्रम राबवले जातात. वस्रदान, अन्नदान, आणि गरजू लोकांना मदत करणे हे मार्गशीर्ष महिन्याचे वैशिष्ट्य आहे. या महिन्यातील पूजा व व्रते केल्याने मन:शांती, कुटुंबिक सुख आणि समाजात बंधुभाव वृद्धिंगत होतो.
मार्गशीर्ष मास हा आश्वासक पावित्र्य, धार्मिक उत्सव, सामुदायिक एकजूट आणि जीवनात नवीन ऊर्जा निर्माण करणारा काळ आहे. या महिन्यातील प्रत्येक व्रत आणि उत्सव भक्तांच्या जीवनात आनंद, शांती आणि समृद्धी घेऊन येतो.
या महिन्यात पुढील धार्मिक सण आणि व्रत
मार्गशीर्ष महिन्यातील पौर्णिमेला दत्तात्रेयांचा जन्मोत्सव — दत्त जयंती — साजरी केली जाते. दत्तात्रेय हे ब्रह्मा, विष्णू व महेश या तिन्ही देवांचे एकत्रित रूप मानले जातात. या दिवशी भाविक दत्त मंदिरात जाऊन पूजा आणि जप करतात, तसेच दत्त गुरुंच्या जीवनचरित्राचे वाचन करतात.
गीता जयंती
Gita Jayanti
मार्गशीर्ष महिन्याच्या शुद्ध एकादशी किंवा मार्गशीर्ष शुद्ध एकादशीला गीता जयंती साजरी केली जाते. या दिवशी भगवद्गीतेचे पारायण, चर्चा आणि कीर्तन आयोजित केले जाते. गीता जयंती हा भगवद्गीतेचा जन्मदिवस मानला जातो.
मार्गशीर्ष गुरुवारचे व्रत
Margashirsha Thursday Vrat
या महिन्यात प्रत्येक गुरुवारी लक्ष्मी देवीची पूजा विशेष उत्साहाने केली जाते. या व्रतात स्त्रिया उपवास ठेवून सप्त कुमारी किंवा सवाष्णींची पूजा करतात. घरात धन-धान्य, समृद्धी, आणि बाळांच्या आयुष्यात शुभता येण्यासाठी मार्गशीर्ष गुरुवारच्या व्रताचे पालन केले जाते.
हा महिना भक्ती, सेवा आणि धार्मिकता यांचा संगम आहे आणि मार्गशीर्षातील प्रत्येक सण, उत्सव, व्रत भक्तांच्या जीवनात आनंद, शांती आणि समृद्धी घेऊन येतो.
“तुम्हाला # Dev Deepawali Marathi 2025 बद्दलची ही माहिती आवडली असल्यास, नक्की शेअर करा!”
